(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

Aadiparv (Mahabharat) - आदिपर्व (महाभारत)


॥ श्रीः ॥
1.251. अध्यायः 251
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
अग्निना वरुणात् आहृतानां रथादीनां अर्जुनाय दानम्॥ 1 ॥ अग्नेः खाण्डवदाहारम्भः॥ 2 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

वैशम्पायन उवाच। 1-251-0x(1323)(10928)
एवमुक्तः स भगवान्धूमकेतुर्हुताशनः।
चिन्तयामास वरुणं लोकपालं दिदृक्षया॥ 1-251-1(10929)
आदित्यमुदके देवं निवसन्तं जलेश्वरम्।
स च तच्चिन्तितं ज्ञात्वा दर्शयामास पावकम्॥ 1-251-2(10930)
तमब्रवीद्भमकेतुः प्रतिगृह्य जलेश्वरम्।
चतुर्थं लोकपालानां देवदेवं सनातनम्॥ 1-251-3(10931)
सोमेन राज्ञा यद्दत्तं धनुश्चैवेषुधी च ते।
तत्प्रयच्छोभयं शीघ्रं रथं च कपिलक्षणम्॥ 1-251-4(10932)
कार्यं च सुमहत्पार्थो गाण्डीवेन करिष्यति।
चक्रेण वासुदेवश्च तन्ममाद्य प्रदीयताम्॥ 1-251-5(10933)
ददानीत्येव वरुणः पावकं प्रत्यभाषत।
तदद्भुतं महावीर्यं यशःकीर्तिविवर्धनम्॥ 1-251-6(10934)
सर्वशस्त्रैरनाधृष्यं सर्वशस्त्रप्रमाथि च।
सर्वायुधमहामात्रं परसैन्यप्रधर्षणम्॥ 1-251-7(10935)
एकं शतसहस्रेण संमितं राष्ट्रवर्धनम्।
चित्रमुच्चावचैर्वर्णैः शोभितं श्लक्ष्णमव्रणम्॥ 1-251-8(10936)
देवदानवगन्धर्वैः पूजितं शाश्वतीः समाः।
प्रादाच्चैव धनूरत्नमक्षय्यौ च महेषुधी॥ 1-251-9(10937)
रथं च दिव्याश्वयुजं कपिप्रवरकेतनम्।
उपेतं राजतैरश्वैर्गान्धर्वैर्हेममालिभिः॥ 1-251-10(10938)
पाण्डुराभ्रप्रतीकाशैर्मनोवायुसमैर्जवे।
सर्वोपकरणैर्युक्तमजय्यं देवदानवैः॥ 1-251-11(10939)
भावुमन्तं महाघोषं सर्वरत्नमनोरमम्।
ससर्ज यं सुतपसा भौमनो भुवनप्रभुः॥ 1-251-12(10940)
प्रजापतिरनिर्देश्यं यस्य रूपं रवेरिव।
यं स्म सोमः समारुह्य दानवानजयत्प्रभुः॥ 1-251-13(10941)
नवमेघप्रतीकाशं ज्ललन्तमिव च श्रिया।
आश्रितौ तं रथश्रेष्ठं शक्रायुधसमावुभौ॥ 1-251-14(10942)
तापनीया सुरुचिरा ध्वजयष्टिरनुत्तमा।
तस्यां तु वानरो दिव्यः सिंहशार्दूलकेतनः॥ 1-251-15(10943)
`हनूमान्नाम तेजस्वी कामरूपी महाबलः।'
दिधक्षन्निव तत्र स्म संस्थितो मूर्ध्न्यशोभत।
ध्वजे भूतानि तत्रासन्विविधानि महान्ति च॥ 1-251-16(10944)
नादेन रिपुसैन्यानां येषां संज्ञा प्रणश्यति।
स तं नानापताकाभिः शोभितं रथसत्तमम्॥ 1-251-17(10945)
प्रदक्षिणमुपावृत्य दैवतेभ्यः प्रणम्य च।
सन्नद्धः कवची खड्गी बद्धगोधाङ्गुलित्रकः॥ 1-251-18(10946)
आरुरोह तदा पार्थो विमानं सुकृती यथा।
तच्च दिव्यं धनुः श्रेष्ठं ब्रह्मणा निर्मितं पुरा॥ 1-251-19(10947)
गाण्डीवमुपसंगृह्य बभूव मुदितोऽर्जुनः।
हुताशनं पुरस्कृत्य ततस्तदपि वीर्यवान्॥ 1-251-20(10948)
जग्राह बलमास्थाय ज्यया च युयुजे धनुः।
मौर्व्यां तु योज्यमानायां बलिना पाण्डवेन ह॥ 1-251-21(10949)
येऽशृष्वन्कूजितं यत्र तेषां वै व्यथितं मनः।
लब्ध्वा रथं धनुश्चैव तथाऽक्षय्ये महेषुधी॥ 1-251-22(10950)
बभूव कल्यः कौन्तेयः प्रहृष्टः साह्यकर्मणि।
वज्रनाभं ततश्चक्रं ददौ कृष्णाय पावकः॥ 1-251-23(10951)
आग्नेयमस्त्रं दयितं स च कल्योऽभवत्तदा।
अब्रवीत्पावकश्चैवमेतेन मधुसूदन॥ 1-251-24(10952)
अमानुषानपि रणे जेष्यसि त्वमसंशयम्।
अनेन तु मनुष्याणां देवानामपि चाहवे॥ 1-251-25(10953)
रक्षःपिशाचदैत्यानां नागानां चाधिकस्तथा।
भविष्यसि न सन्देहः प्रवरोऽपि निबर्हणे॥ 1-251-26(10954)
क्षिप्तं क्षिप्तं रणे चैतत्त्वया माधव शत्रुषु।
हत्वाऽप्रतिहतं सङ्ख्ये पाणिमेष्यति ते पुनः॥ 1-251-27(10955)
वैशम्पायन उवाच। 1-251-28x(1324)
वरुणश्च ददौ तस्मै गदामशनिनिःस्वनाम्।
दैत्यान्तकरणीं घोरां नाम्ना कौमोदकीं प्रभुः॥ 1-251-28(10956)
ततः पावकमब्रूतां प्रहृष्टावर्जुनाच्युतौ।
कृतास्त्रौ शस्त्रसंपन्नौ रथिनौ ध्वजिनावपि॥ 1-251-29(10957)
कल्यौ स्वो भगवन्योद्धुमपि सर्वैः सुरासुरैः।
किं पुनर्वज्रिणैकेन पन्नगार्थे युयुत्सता॥ 1-251-30(10958)
अर्जुन उवाच। 1-251-31x(1325)
चक्रपाणिर्हृषीकेशो विचरन्युधि वीर्यवान्।
चक्रेण भस्मसात्सर्वं विसृष्टेन तु वीर्यवान्।
त्रिषु लोकेषु तन्नास्ति यन्न कुर्याज्जनार्दनः॥ 1-251-31(10959)
गाण्डीवं धनुरादाय तथाऽक्षय्ये महेषुधी।
अहमप्युत्सहे लोकान्विजेतुं युधि पावक॥ 1-251-32(10960)
सर्वतः परिवार्यैवं दावमेतं महाप्रभो।
कामं संप्रज्वलाद्यैव कल्यौ स्वः साह्यकर्मणि॥ 1-251-33(10961)
`यदि खाण्डवमेष्यति प्रमादा-
त्सगणो वा परिरक्षितुं महेन्द्रः।
शरताडितगात्रकुण्डलानां
कदनं द्रक्ष्यति देववाहिनीनाम्॥' 1-251-34(10962)
वैशम्पायन उवाच। 1-251-35x(1326)
एवमुक्तः स भगवान्दाशार्हेणार्जुनेन च।
तैजसं रपमास्थाय दावं दग्धुं प्रचक्रमे॥ 1-251-35(10963)
सर्वतः परिवार्याथ सप्तार्चिर्ज्वलनस्तथा।
ददाह खाण्डवं दावं युगान्तमिव दर्शयन्॥ 1-251-36(10964)
प्रतिगृह्य समाविश्य तद्वनं भरतर्षभ।
मेघस्तनितनिर्घोषः सर्वभूतान्यकम्पयत्॥ 1-251-37(10965)
दह्यतस्तस्य च बभौ रूपं दावस्य भारत।
मेरोरिव नगेन्द्रस्य कीर्णस्यांशुमतोंशुभिः॥ ॥ 1-251-38(10966)

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि खाण्डवदाहपर्वणि एकपञ्चाशदधिकद्विशततमोऽध्यायः॥ 251 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-251-2 आदित्यमदितेः पुत्रम्॥ 1-251-7 महामात्रं प्रधानम्॥ 1-251-12 भौमनो विश्वकर्मा॥ 1-251-15 सिंहशार्दूलवद्भयंकरः केतनः कायोयस्य सः॥ 1-251-23 कल्यः समर्थः वज्रं वरत्रा सा नाभौ यस्य तत्॥ 1-251-27 हत्वा हत्वा रिपून्सङ्ख्ये इति घ. पात॥ एकपञ्चाशदधिकद्विशततमोऽध्यायः॥ 251 ॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.